Korroziýa sebäp bolýan iň möhüm elementleriň biridirklapanzyýan. Şonuň üçin,klapangorag, klapanlaryň korroziýa garşylygy göz öňünde tutulmaly möhüm meseledir.
Klapankorroziýa görnüşi
Metallaryň poslamagy, esasan, himiki poslama we elektrohimiki poslama sebäpli ýüze çykýar, metal däl materiallaryň poslamagy bolsa, adatça, gönüden-göni himiki we fiziki täsirler sebäpli ýüze çykýar.
1. Himiki korroziýa
Tok döremeýän şertde, daş-töweregindäki gurşaw metal bilen gönüden-göni reaksiýa girip, ony ýok edýär, mysal üçin, ýokary temperaturaly gurak gaz we elektrolitik däl ergin bilen metalyň poslamagy.
2. Galvanik korroziýa
Metal elektrolit bilen aragatnaşykda bolýar, netijede elektronlaryň akymy emele gelýär, bu bolsa korroziýanyň esasy görnüşi bolan elektrohimiki täsir bilen özüne zyýan ýetirýär.
Kislota-esasly duz ergininiň poslamagy, atmosfera poslamagy, topragyň poslamagy, deňiz suwunyň poslamagy, mikrob poslamagy, çukurlaryň poslamagy we poslamaýan polatyň ýaryk poslamagy we ş.m. elektrohimiki poslamagydyr. Elektrokimiki poslamagy diňe bir himiki rol oýnap bilýän iki maddanyň arasynda ýüze çykmak bilen çäklenmän, eýsem erginiň konsentrasiýa tapawudy, daş-töweregindäki kislorodyň konsentrasiýa tapawudy, maddanyň gurluşyndaky kiçi tapawut we ş.m. sebäpli potensial tapawutlaryny döredýär we poslamagyň güýjüni alýar, şonuň üçin pes potensially metal we gurak gün plitasynyň ýerleşýän ýeri ýitýär.
Klapanlaryň korroziýa tizligi
Korroziýanyň tizligini alty derejä bölmek mümkin:
(1) Doly korroziýa garşy: korroziýa tizligi ýylda 0,001 mm-den az
(2) Korroziýa örän çydamly: korroziýa tizligi ýylda 0,001-den 0,01 mm-e çenli
(3) Korroziýa garşylygy: korroziýa tizligi ýylda 0,01-den 0,1 mm-e çenli
(4) Henizem korroziýa garşylykly: korroziýa tizligi ýylda 0,1-den 1,0 mm-e çenli
(5) Korroziýa garşylygy pes: korroziýa tizligi ýylda 1,0-dan 10 mm-e çenli
(6) Korroziýa garşy däl: korroziýa tizligi ýylda 10 mm-den ýokary
Korroziýa garşy dokuz çäre
1. Korroziýa garşy materiallary korroziýa döredýän gurşawa görä saýlaň
Hakyky önümçilikde, şol bir gurşawda ulanylýan klapan materialy birmeňzeş bolsa-da, gurşawyň konsentrasiýasy, temperaturasy we basyşy dürli bolsa-da, gurşawyň materiala bolan poslamasy birmeňzeş bolmasa-da, gurşawyň poslamagy örän çylşyrymlydyr. Ortaça temperatura her 10°C ýokarlananda, poslama tizligi takmynan 1-3 esse artýar.
Orta konsentrasiýa klapan materialynyň poslamagyna uly täsir edýär, mysal üçin, gurşun az konsentrasiýaly kükürt kislotasynda bolýar, poslama örän az bolýar we konsentrasiýa 96% -den geçende poslama keskin ýokarlanýar. Tersine, uglerodly polatda kükürt kislotasynyň konsentrasiýasy takmynan 50% bolanda iň agyr poslama bolýar we konsentrasiýa 60% -den ýokary ýokarlananda poslama keskin peselýär. Mysal üçin, alýumin 80% -den ýokary konsentrasiýaly azot kislotasynda örän poslaýar, ýöne orta we pes konsentrasiýaly azot kislotasynda örän poslaýar we poslamaýan polat suwuk nitrat kislotasyna örän çydamly, ýöne 95% -den ýokary konsentrasiýaly azot kislotasynda hasam erbetleşýär.
Ýokardaky mysallardan görünýärki, klapan materiallarynyň dogry saýlanmagy anyk ýagdaýa esaslanmaly, korroziýa täsir edýän dürli faktorlary seljermeli we degişli korroziýa garşy gollanmalara laýyklykda materiallary saýlamaly.
2. Metall däl materiallary ulanyň
Metall däl korroziýa garşylygy ajaýypdyr, eger klapanyň temperaturasy we basyşy metal däl materiallaryň talaplaryna laýyk gelse, ol diňe bir korroziýa meselesini çözüp çäklenmän, eýsem gymmat bahaly metallary hem tygşytlap biler. Klapanyň göwresi, kapoty, astarlamasy, möhürleýji ýüzi we beýleki giňden ulanylýan metal däl materiallar ýasalýar.
Klapan örtügi üçin PTFE we hlorly poliefir ýaly plastmassalar, şeýle hem tebigy kauçuk, neopren, nitril kauçuk we beýleki kauçuklar ulanylýar we klapan korpusynyň kapotynyň esasy göwresi çoýun we uglerod polatdan ýasalýar. Ol diňe bir klapanyň berkligini üpjün etmän, eýsem klapanyň poslamazlygyny hem üpjün edýär.
Häzirki wagtda neýlon we PTFE ýaly plastmassalar barha köp ulanylýar, şeýle hem tebigy rezin we sintetiki rezin dürli klapanlarda ulanylýan dürli möhürleýji ýüzleri we möhürleýji halkalary ýasamak üçin ulanylýar. Möhürleýji ýüzler hökmünde ulanylýan bu metal däl materiallar diňe bir gowy korroziýa garşylygyna eýe bolmak bilen çäklenmän, eýsem gowy möhürleýji häsiýete hem eýedir, bu bolsa aýratyn hem bölejikleri bolan gurşawlarda ulanmak üçin amatlydyr. Elbetde, olar has az berk we gyzgynlyga çydamly, şeýle hem ulanylyş çäkleri çäkli.
3. Metallyň ýüzüni işläp bejermek
(1) Klapan birikdirmesi: Klapan birikdiriji snail, atmosfera we orta poslama garşy durmak ukybyny ýokarlandyrmak üçin, adatça, sinklemek, hrom örtüklemek we oksidlemek (gök) bilen işlenilýär. Ýokarda agzalan usullardan başga-da, beýleki berkidijiler hem ýagdaýa görä fosfatlamak ýaly ýüzleý işlenmeler bilen işlenilýär.
(2) Kiçi diametrli ýüzi we ýapyk bölekleri möhürlemek: onuň korroziýa garşylygyny we aşynma garşylygyny ýokarlandyrmak üçin nitridlemek we borlamak ýaly ýüz prosesleri ulanylýar.
(3) Göwräniň korroziýa garşylygy: nitridlemek, borlaşdyrmak, hrom bilen örtmek, nikel bilen örtmek we beýleki ýüzi işläp bejermek prosesleri onuň korroziýa garşylygyny, korroziýa garşylygyny we aşynma garşylygyny ýokarlandyrmak üçin giňden ulanylýar.
Dürli ýüzleý bejerişler dürli göwde materiallary we iş gurşawy üçin amatly bolmaly, atmosferada, suw buglary gurşawynda we asbest gaplama kontakt göwdesinde, berk hrom örtügini, gaz nitridleme prosesini ulanyp bolýar (polat ion nitridleme prosesini ulanmaly däl): elektrokaplama ulanylanda wodorod sulfidli atmosfera gurşawynda ýokary fosforly nikel örtügi has gowy gorag işine eýedir; 38CrMOAIA ion we gaz nitridleme arkaly hem korroziýa garşy durup biler, ýöne berk hrom örtügi ulanmak üçin amatly däl; 2Cr13 söndürilenden we ýumşadylandan soň ammiak korroziýasyna garşy durup biler we gaz nitridleme ulanylan uglerodly polat hem ammiak korroziýasyna garşy durup biler, şol bir wagtyň özünde ähli fosfor-nikel örtük gatlaklary ammiak korroziýasyna garşy durmaýar we gaz nitridleme 38CrMOAIA materialy ajaýyp korroziýa garşylygyna we giňişleýin işine eýedir we esasan klapan göwdelerini ýasamak üçin ulanylýar.
(4) Kiçi kalibrli klapan göwdesi we el çarhy: Şeýle hem, onuň korroziýa garşylygyny ýokarlandyrmak we klapany bezemek üçin köplenç hrom bilen örtülýär.
4. Termal püskürtme
Termal püskürtme örtükleri taýýarlamak üçin bir görnüşli proses usulydyr we materiallaryň ýüzüni goramak üçin täze tehnologiýalaryň birine öwrüldi. Bu, metal ýa-da metal däl materiallary gyzdyrmak we eremek üçin ýokary energiýa dykyzlygy bolan ýylylyk çeşmelerini (gaz ýanma alowy, elektrik ýaý, plazma ýaý, elektrik gyzdyrmak, gaz partlamasy we ş.m.) ulanýan we olary öňünden işlenen esasy ýüze atomizasiýa görnüşinde püskürtmek arkaly püskürtme örtügini emele getirýär ýa-da esasy ýüzüni şol bir wagtyň özünde gyzdyrýar, şonuň üçin örtük substratyň ýüzünde ýene-de ereýär we püskürtme kebşirleme gatlagynyň ýüzüni berkitmek prosesini emele getirýär.
Metallaryň we olaryň garyndylarynyň köpüsi, metal oksid keramikasy, kermet kompozitleri we gaty metal birleşmeleri metal ýa-da metal däl substratlara bir ýa-da birnäçe termal püskürtme usuly bilen örtülip bilner, bu bolsa ýüzüň korroziýa garşylygyny, aşynma garşylygyny, ýokary temperatura garşylygyny we beýleki häsiýetlerini gowulandyryp, hyzmat möhletini uzaldyp biler. Termal püskürtme ýörite funksional örtük, ýylylyk izolýasiýasy, izolýasiýa (ýa-da adatdan daşary elektrik), üwrülýän möhürleme, öz-özünden ýaglama, termal şöhlelenme, elektromagnit gorag we beýleki ýörite häsiýetler bilen üpjün edilende, termal püskürtme bölekleri abatlap biler.
5. Spreý boýagy
Örtük giňden ulanylýan korroziýa garşy serişdedir we klapan önümlerinde möhüm korroziýa garşy material we kesgitleýji belgidir. Örtük şeýle hem metal däl materialdyr, ol adatça sintetiki smoladan, rezin şlamdan, ösümlik ýagyndan, erginden we ş.m. ýasalýar, metalyň ýüzüni örtýär, gurşawy we atmosferany izolýasiýa edýär we korroziýa garşy maksadyna ýetýär.
Örtükler, esasan, suwda, duzly suwda, deňiz suwunda, atmosferada we gaty poslamaýan beýleki gurşawlarda ulanylýar. Klapanyň içki boşlugy köplenç suwuň, howanyň we beýleki serişdeleriň klapany poslamasynyň öňüni almak üçin poslama garşy boýag bilen boýalýar.
6. Korroziýanyň ingibitorlaryny goşuň
Korroziýanyň ingibitorlarynyň korroziýa gözegçilik edýän mehanizmi batareýanyň polýarizasiýasyny höweslendirýändiginden ybaratdyr. Korroziýanyň ingibitorlary esasan gurşawlarda we doldurgyçlarda ulanylýar. Korroziýanyň ingibitorlaryny gurşawa goşmak enjamlaryň we klapanlaryň korroziýasyny haýalladyp biler, meselem, kislorodsyz kükürt kislotasynda hrom-nikel polat ýaly polat, kremasiýa ýagdaýyna çenli ereýänligi uly, korroziýa has çynlakaý, ýöne az mukdarda mis sulfat ýa-da azot kislotasy we beýleki oksidleýji maddalary goşmak polaty ýumşak ýagdaýa öwürip biler, gurşawyň eroziýasynyň öňüni almak üçin gorag plýonkasynyň ýüzüni emele getirýär, duz kislotasynda az mukdarda oksidleýji madda goşulsa, titanyň korroziýasyny azaldyp bolýar.
Klapan basyş synagy köplenç basyş synagy üçin serişde hökmünde ulanylýar, bu bolsa poslama sebäp bolmagy aňsatklapan, we suwa az mukdarda natriý nitritini goşmak klapanyň suw bilen poslamagynyň öňüni alyp biler. Asbest gaplamasynda klapanyň sapagyny güýçli poslaýan hlorid bar we bugly suw bilen ýuwmak usuly ulanylsa, hloridiň mukdary azaldylyp bilner, ýöne bu usuly ornaşdyrmak örän kyn we umumylykda giňden ýaýradyp bolmaýar we diňe ýörite zerurlyklar üçin amatlydyr.
Klapan sütunyny goramak we asbest gaplamasynyň poslamasynyň öňüni almak üçin, asbest gaplamasynda korroziýanyň öňüni alyjy maddalar we gurbanlyk metaly klapan sütunyna örtülýär, korroziýanyň öňüni alyjy maddalar natriý nitritinden we natriý hromatından ybarat bolup, olar klapan sütunynyň ýüzünde passiwasiýa plýonkasyny döredip, klapan sütunynyň korroziýa garşylygyny ýokarlandyryp biler, şeýle hem ergin korroziýanyň öňüni alyjy maddalaryň ýuwaş-ýuwaşdan eremegine we ýaglaýjy rol oýnamagyna sebäp bolup biler; Aslynda, sink hem korroziýanyň öňüni alyjy maddalar bolup, ilki bilen asbestdäki hlorid bilen birleşip, hlorid we sütun metalynyň gatnaşygynyň mümkinçiligini ep-esli azaldyp, korroziýa garşy göreş maksadyna ýetip biler.
7. Elektrokimiki gorag
Elektrokimiki goragyň iki görnüşi bar: anod goragy we katod goragy. Demiri goramak üçin sink ulanylsa, sink poslanýar, sink gurban metaly diýlip atlandyrylýar, önümçilik tejribesinde anod goragy az ulanylýar, katod goragy has köp ulanylýar. Bu katod goragy usuly uly klapanlar we möhüm klapanlar üçin ulanylýar, bu bolsa ykdysady, ýönekeý we netijeli usuldyr we klapan sapagyny goramak üçin asbest gaplamasyna sink goşulýar.
8. Korroziw gurşawy gözegçilikde saklaň
Daşky gurşaw diýilýän zat giň we dar manyly iki görnüşe eýedir, giň daşky gurşaw duýgusy klapan gurnalýan ýeriň töweregindäki gurşawy we onuň içki aýlanyş gurşawyny, dar daşky gurşaw duýgusy bolsa klapan gurnalýan ýeriň töweregindäki şertleri aňladýar.
Daşky gurşawyň köpüsi gözegçilikde saklanyp bilmeýär we önümçilik proseslerini özbaşdak üýtgedip bolmaýar. Diňe önüme we prosese zyýan ýetmeýän ýagdaýynda, daşky gurşawy gözegçilikde saklamak usulyny ulanyp bolýar, mysal üçin, gazan suwuny kislorodsyzlandyrmak, nebiti gaýtadan işlemek prosesinde pH gymmatyny sazlamak üçin aşgar goşmak we ş.m. Şu nukdaýnazardan, ýokarda agzalan korroziýanyň ingibitorlaryny we elektrohimiki goragy goşmak hem korroziýa döredýän gurşawy gözegçilikde saklamagyň bir usulydyr.
Atmosfera tozan, suw bugy we tüsse bilen doludur, esasanam önümçilik gurşawynda, meselem, tüssäniň duzly suwy, zäherli gazlar we enjamlardan çykýan ownuk poroşok klapanyň dürli derejeli poslamagyna sebäp bolar. Operator klapany yzygiderli arassalap we arassalap, şeýle hem iş tertibiniň düzgünlerine laýyklykda yzygiderli ýangyç guýmaly, bu bolsa daşky gurşawyň poslamagyny gözegçilikde saklamagyň netijeli çäresidir. Klapan sütünine gorag örtügini goýmak, klapanda topraklama guýusyny goýmak we klapanyň ýüzüne boýag sepmek, poslaýan maddalaryň aşynmagynyň öňüni almagyň usullarydyr.klapan.
Daşky gurşawyň temperaturasynyň we howanyň hapalanmagynyň ýokarlanmagy, esasanam ýapyk gurşawdaky enjamlar we klapanlar üçin, olaryň poslamagyny çaltlaşdyrar we daşky gurşawyň poslamagyny haýallaşdyrmak üçin açyk ussahanalar ýa-da howa geçirijilik we sowadyş çäreleri mümkin boldugyça köp ulanylmalydyr.
9. Gaýtadan işlemegiň tehnologiýasyny we klapan gurluşyny gowulandyryň
Korroziýa garşy goragklapandizaýnyň başyndan bäri göz öňünde tutulan meseledir we klapan önüminiň makul gurluş dizaýny we dogry proses usuly, şübhesiz, klapanyň poslamagyny haýallatmakda gowy täsir eder. Şonuň üçin dizaýn we önümçilik bölümi gurluş dizaýnynda makul bolmadyk, proses usullarynda nädogry we poslama sebäp bolmagy aňsat bölekleri dürli iş şertleriniň talaplaryna uýgunlaşdyrmak üçin kämilleşdirmelidir.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 22-nji ýanwary
