Hytaýyň klapan senagatynyň ösüş taryhy (3)

Klapan senagatynyň üznüksiz ösüşi (1967-1978)

01 Senagatyň ösüşine täsir edýär

1967-nji ýyldan 1978-nji ýyla çenli jemgyýetçilik gurşawyndaky uly üýtgeşmeler sebäpli klapan senagatynyň ösüşine hem uly täsir ýetdi. Esasy alamatlar:

1. Klapan önümçiligiň möçberi ep-esli azalýar we hili ep-esli pese gaçýar

2. Klapan kemala gelip başlan ylmy barlag ulgamyna täsir ýetdi

3. Orta basyşly klapan önümleri ýene-de gysga möhletli bolýar

4. Ýokary we orta basyşly klapanlaryň meýilleşdirilmedik önümçiligi peýda bolup başlady

02 “Klapan gysga liniýasyny” uzaltmak üçin çäreleri görüň

Önümleriň hiliniklapansenagat düýpli pese gaçdy we gysga möhletli ýokary we orta basyşly klapan önümleriniň döremeginden soň, döwlet muňa uly ähmiýet berýär. Birinji Maşyn senagaty ministrliginiň Agyr we Umumy býurosy klapan senagatynyň tehniki özgertmesine jogapkär bolmak üçin klapan toparyny döretdi. Çuňňur barlaglardan we ylmy-barlaglardan soň, klapan topary Döwlet meýilnamalaşdyryş toparyna hödürlenen "Ýokary we orta basyşly klapanlar üçin önümçilik çärelerini işläp düzmek baradaky pikirler baradaky hasabaty" hödürledi. Barlaglardan soň, ýokary we orta basyşly klapanlaryň çynlakaý ýetmezçilik meselesini çözmek üçin tehniki özgertmeleri geçirmek maksady bilen klapan senagatyna 52 million ýuan maýa goýmak kararyna gelindi.klapanlar we hiliniň iň gysga wagtda peselmegi.

1. Kaýfengiň iki duşuşygy

1972-nji ýylyň maý aýynda Birinji Maşynçylyk Bölümi milliklapanHenan welaýatynyň Kaýfeng şäherinde senagat işleri boýunça simpozium geçirildi. Duşuşyga 88 klapan zawodyndan, 8 degişli ylmy barlag we taslama institutlaryndan, 13 welaýat we şäher maşyn gurluşyk býurosyndan we käbir ulanyjylardan jemi 125 birlik we 198 wekil gatnaşdy. Duşuşykda senagatyň we aňtaw ulgamynyň iki guramasyny dikeltmek barada karar kabul edildi we Kaýfeň ýokary basyşly klapan zawodyny we Tieling klapan zawodyny degişlilikde ýokary basyşly we pes basyşly toparyň ýolbaşçylary hökmünde saýladylar, Hefei Umumy maşyn gurluşyk ylmy-barlag instituty we Şenyan klapan ylmy-barlag instituty aňtaw ulgamynyň işine jogapkär boldular. Duşuşykda şeýle hem "üç döwrebaplaşdyrma", önümiň hilini ýokarlandyrmak, tehniki barlaglar, önüm bölümleri we senagat we aňtaw işlerini ösdürmek bilen baglanyşykly meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy we öwrenildi. Şondan bäri alty ýyl bäri kesilen senagat we aňtaw işleri gaýtadan başlady. Bu çäreler klapan önümçiligini ösdürmekde we gysga möhletli ýagdaýy üýtgetmekde uly rol oýnady.

2. Rezüme pudagyň gurama işleriniň we maglumat alyş-çalşygynyň

1972-nji ýylda Kaýfeng konferensiýasyndan soň, senagat toparlary öz işlerini gaýtadan başladylar. Şol wagt senagat guramaçylygyna diňe 72 zawod gatnaşdy we köp klapan zawodlary heniz senagat guramaçylygyna gatnaşmady. Mümkin boldugyça köp klapan zawodlaryny guramak üçin her sebit degişlilikde senagat işlerini gurnaýar. Şenýan ýokary we orta basyşly klapan zawody, Pekin klapan zawody, Şanhaý klapan zawody, Uhan klapan zawody,Týanžin klapan zawody, Gansu ýokary we orta basyşly klapan zawody we Zigong ýokary basyşly klapan zawody degişlilikde Demirgazyk-Gündogar, Demirgazyk Hytaý, Gündogar Hytaý, Merkezi Günorta, Demirgazyk-Günbatar we Günorta-Günbatar sebitleri üçin jogapkärdir. Bu döwürde klapan senagaty we aňtaw işleri dürli-dürli we netijeli bolup, senagatdaky zawodlarda örän meşhur boldy. Senagat işleriniň ösmegi, yzygiderli tejribe alyş-çalşygy, özara kömek we özara öwrenmek netijesinde, bu diňe bir önümiň hiliniň ýokarlanmagyna ýardam bermän, eýsem dürli zawodlaryň arasyndaky agzybirligi we dostlugy hem güýçlendirýär, şonuň üçin klapan senagaty bitewi bir bitewiligi emele getirdi, bilelikde, el-ele berip, öňe gidip, janly we ösýän keşbi görkezýär.

3. Klapan önümleriniň "üç döwrebaplaşdyrylmagyny" amala aşyryň

Kaifengde geçirilen iki duşuşygyň ruhuna we Birinji Maşynçylyk ministrliginiň Agyr we Umumy býurosynyň pikirlerine laýyklykda, Umumy Maşynçylyk Ylmy-barlag instituty pudagyň dürli zawodlarynyň işjeň goldawy bilen ýene-de bir gezek giň möçberli klapan "üç döwrebaplaşdyrmak" işini gurnady. "Üç döwrebaplaşdyrmak" işi kärhanalaryň tehnologik özgerişini çaltlandyrmak we klapan önümleriniň derejesini ýokarlandyrmak üçin netijeli çäre bolan möhüm esasy tehniki işdir. Klapan "üç döwrebaplaşdyrmak" iş topary "dört gowy" (ulanmagy aňsat, gurmagy aňsat, abatlamagy aňsat we gowy gabat gelmek) we "dört birleşdirmek" (model, iş görkezijileri, birikme we umumy ölçegler, standart bölekler) ýörelgelerine laýyklykda işleýär. Işiň esasy mazmuny üç tarapdan ybarat, biri birleşdirilen görnüşleri ýönekeýleşdirmek; beýlekisi tehniki standartlaryň toplumyny düzmek we gaýtadan gözden geçirmek; üçünjisi önümleri saýlamak we tamamlamak.

4. Tehniki barlaglar ylmy barlaglaryň ösüşine itergi berdi

(1) Ylmy barlag toparlarynyň ösüşi we synag bazalarynyň gurluşygy 1969-njy ýylyň ahyrynda Umumy maşynlar ylmy-barlag instituty Pekinden Hefeýe göçürildi we asyl akym garşylyk synag enjamy ýykyldy, bu bolsa ylmy barlaglara uly täsir etdi. 1971-nji ýylda ylmy barlagçylar topara yzly-yzyna gaýdyp geldiler we klapan barlag laboratoriýasynyň sany 30-dan gowrak adama ýetdi we ministrlik tarapyndan tehniki barlaglary guramak tabşyryldy. Ýönekeý barlaghana guruldy, akym garşylyk synag enjamy gurnaldy we belli bir basyş, gaplama we beýleki synag enjamlary dizaýn edildi we öndürildi, şeýle hem klapan möhürleme ýüzüniň we gaplamanyň tehniki barlaglary başlandy.

(2) Esasy üstünlikleri 1973-nji ýylda geçirilen Kaifeng maslahatynda 1973-nji ýyldan 1975-nji ýyla çenli klapan senagaty üçin tehniki gözleg meýilnamasy düzüldi we 39 sany esasy gözleg taslamasy teklip edildi. Olaryň arasynda termiki gaýtadan işlemek boýunça 8 sany, möhürleýji ýüz boýunça 16 sany, gaplama boýunça 6 sany, elektrik enjamy boýunça 1 sany we synag we iş görkezijileri boýunça 6 sany bar. Soňra Harbin Kebşirleme ylmy-barlag institutynda, Uhan material goragy ylmy-barlag institutynda we Hefei umumy maşyn gurluşyk ylmy-barlag institutynda yzygiderli barlaglary guramak we utgaşdyrmak üçin ýörite işgärler bellendi we tejribe jemlemek, özara kömek we alyş-çalyş etmek üçin ýokary we orta basyşly klapanlaryň esasy bölekleri boýunça iki iş maslahaty geçirildi we 1980-nji ýylda 1976-njy ýyl üçin esasy bölekleri öwrenmek meýilnamasy düzüldi. Bütin pudagyň biragyzdan tagalla etmegi bilen tehniki gözleg işlerinde uly üstünlikler gazanyldy, bu bolsa klapan senagatynda ylmy gözlegleriň ösüşine itergi berdi. Onuň esasy netijeleri aşakdakylar:

1) Möhürleýji ýüzüne ýelmeşdiriň. Möhürleýji ýüzüň barlaglary içki syzma meselesini çözmäge gönükdirilendirklapanŞol döwürde möhürleýji ýüz materiallary esasan 20Cr13 we 12Cr18Ni9 bolup, olaryň gatylygy pes, aşynma garşylygy pes, klapan önümlerinde içki syzma meseleleri we hyzmat möhleti gysga boldy. Şenyan klapan barlag instituty, Harbin kebşirleme barlag instituty we Harbin gazan zawody üçlü birleşdirilen barlag toparyny döretdiler. 2 ýyllyk agyr işden soň, hrom-marganets möhürleýji ýüz örtügi materialynyň täze görnüşi (20Cr12Mo8) işlenip düzüldi. Material gowy işleýiş görkezijisine eýedir. Gowy dyrnaklanma garşylygy, uzak hyzmat möhleti we nikel ýok we hrom az, serişdeler ýerli çeşmelere esaslanyp bilner, tehniki baha berlenden soň, mahabat üçin örän gymmatlydyr.

2) Doldurma barlaglary. Gaplama barlaglarynyň maksady klapan syzmagy meselesini çözmekdir. Şol döwürde klapan gablamasy esasan ýag bilen siňdirilen asbest we rezin asbestden ybaratdy we germetikleşdiriş işi pesdi, bu bolsa klapan syzmagynyň çynlakaý bolmagyna sebäp boldy. 1967-nji ýylda Umumy maşynlar barlag instituty käbir himiýa zawodlaryny, nebiti gaýtadan işleýän zawodlary we elektrik stansiýalaryny barlamak üçin daşarky syzmagy barlag toparyny gurady we soňra gablama we klapan ştangalarynda korroziýa garşy synag barlaglaryny işjeň geçirdi.

3) Önümiň netijeliligini synagdan geçirmek we esasy nazary barlaglar. Tehniki barlaglary geçirýän mahalynda,klapan senagatyşeýle hem önümiň netijeliligini synagdan geçirmek we esasy nazary barlaglary güýçli geçirdi we köp netijeleri gazandy.

5. Kärhanalaryň tehnologik özgerdilmesini amala aşyrmak

1973-nji ýylda Kaýfeng konferensiýasyndan soň, tutuş senagat tehnologik özgerişleri amala aşyrdy. Şol döwürde klapan senagatynda bar bolan esasy meseleler: Birinjiden, proses yza galdy, döküm doly el bilen ýasaldy, bir bölekli döküm boldy we umumy maksatly stanoklar we umumy maksatly enjamlar, adatça, sowuk işläp bejermek üçin ulanyldy. Sebäbi her bir zawodyň görnüşleri we tehniki aýratynlyklary aşa köp gaýtalanýar we bu san tutuş ýurtda köp, ýöne her bir zawodyň paýlanmagyndan soň, önümçilik tapgyry örän az bolýar, bu bolsa önümçilik kuwwatynyň ulanylmagyna täsir edýär. Ýokardaky meselelere jogap hökmünde Birinji Maşyn senagaty ministrliginiň Agyr we Umumy býurosy aşakdaky çäreleri öňe sürdi: bar bolan ýokary we orta basyşly klapan zawodlaryny guramak, bir bitewi meýilnama düzmek, zähmeti rasional bölüşdirmek we köpçülikleýin önümçiligi giňeltmek; öňdebaryjy tehnologiýany ornaşdyrmak, önümçilik liniýalaryny döretmek we esasy zawodlarda we boşluklarda hyzmatdaşlyk etmek. Polat döküm sehinde 4 sany guýma polat boşluk önümçilik liniýasy, alty esasy zawodlarda bolsa bölekleriň 10 sany sowuk gaýtadan işleýän önümçilik liniýasy döredildi; tehnologik özgerişlige jemi 52 million ýuan maýa goýuldy.

(1) Termiki gaýtadan işlemek tehnologiýasynyň özgerdilmegi Termiki gaýtadan işlemek tehnologiýasynyň özgerdilmeginde suw aýnasynyň gelgit gaplamasy, suwuklaşdyrylan çäge, gelgit galypy we takyk guýma ýaly tehnologiýalar meşhur boldy. Takyk guýma çipsiz ýa-da hatda çipsiz işlemegi amala aşyryp biler. Ol kiçi diametrli klapanlaryň derwezesi, gaplama bezi we klapan göwdesi we kapoty üçin amatlydyr we ykdysady taýdan aýdyň peýda getirýär. 1969-njy ýylda Şanhaýyň Lianggong klapan zawody ilkinji gezek PN16, DN50 derweze klapan göwdesi üçin klapan önümçiligine takyk guýma prosesini ulandy.

(2) Sowuk işleme tehnologiýasynyň özgerdilmegi Sowuk işleme tehnologiýasynyň özgerdilmeginde klapan senagatynda ýörite stanoklar we önümçilik liniýalary ulanylýar. 1964-nji ýylda Şanhaýyň 7-nji klapan zawody klapan senagatynda ilkinji pes basyşly klapan ýarym awtomatiki önümçilik liniýasy bolan derweze klapan göwdesi sürünýän görnüşli ýarym awtomatiki önümçilik liniýasyny taslap we öndürdi. Soňra Şanhaýyň 5-nji klapan zawody 1966-njy ýylda DN50 ~ DN100 pes basyşly globus klapan göwdesiniň we kapotynyň ýarym awtomatiki önümçilik liniýasyny taslap we öndürdi.

6. Täze görnüşleri güýçli ösdürmek we doly toplumlaryň derejesini ýokarlandyrmak

Nebit, himiýa senagaty, elektrik energiýasy, metallurgiýa we nebithimiýa senagaty ýaly iri möçberli enjamlaryň toplumlarynyň zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin klapan senagaty tehnologik özgertmeler bilen bir wagtyň özünde täze önümleri güýçli ösdürýär, bu bolsa klapan önümleriniň deňleşdiriş derejesini ýokarlandyrdy.

03 Gysgaça mazmuny

1967-1978-nji ýyllara göz aýlasak, ösüşklapan senagat bir wagtlar uly täsirlendi. Nebit, himiýa, elektrik energiýasy, metallurgiýa we kömür senagatlarynyň çalt ösmegi sebäpli ýokary we orta basyşly klapanlar wagtlaýynça "gysga möhletli önümlere" öwrüldi. 1972-nji ýylda klapan senagaty guramasy täzeden işe başlady we işlerini alyp bardy. Iki Kaifeng konferensiýasyndan soň, "üç döwrebaplaşdyryş" we tehniki ylmy-barlag işleri güýçli amala aşyryldy we tutuş senagatda tehnologik özgerişleriň tolkunyny başlady. 1975-nji ýylda klapan senagaty düzelmäge başlady we senagat önümçiligi gowulaşdy.

1973-nji ýylda Döwlet Meýilnamalaşdyryş Komissiýasy ýokary we orta basyşly energiýanyň önümçiligini artdyrmak üçin infrastruktura çärelerini tassykladyklapanlarMaýa goýumlaryndan soň, klapan senagaty mümkin bolan özgerişlikleri amala aşyrdy. Tehnologiýa özgerişlikleri we öňe ilerletme arkaly käbir öňdebaryjy tehnologiýalar ornaşdyryldy, şonuň üçin tutuş pudakda sowuk gaýtadan işlemegiň derejesi belli bir derejede ýokarlandy we termal gaýtadan işlemegiň mehanizasiýa derejesi belli bir derejede ýokarlandy. Plazma spreý kebşirleme prosesi öňe ilerletilenden soň, ýokary we orta basyşly klapanlaryň önüm hili ep-esli gowulandy we "bir gysga we iki syzma" meselesi hem gowulandy. 32 sany infrastruktura çäreleriniň taslamasynyň tamamlanmagy we işlemegi bilen Hytaýyň klapan senagaty has berk esasa we has uly önümçilik mümkinçiligine eýe boldy. 1970-nji ýyldan bäri ýokary we orta basyşly klapanlaryň önümçiligi artmagyny dowam etdirdi. 1972-nji ýyldan 1975-nji ýyla çenli önümçilik 21 284 tonnadan 38 500 tonna çenli ýokarlandy, 4 ýylyň dowamynda arassa ösüş 17 216 tonna boldy, bu bolsa 1970-nji ýyldaky ýyllyk önümçilik bilen deňdir. Pes basyşly klapanlaryň ýyllyk önümçiligi 70 000-80 000 tonna derejesinde durnukly boldy. Bu döwürde,klapan Senagat täze önümleri güýçli ösdürdi, diňe bir umumy maksatly klapanlaryň görnüşleri däl, eýsem elektrik stansiýalary, turbageçirijiler, örän ýokary basyşly, pes temperaturaly we ýadro senagaty, awiakosmos we beýleki ýörite maksatly klapanlar üçin ýörite klapanlar hem uly ösüşe eýe boldy. Eger 1960-njy ýyllar umumy maksatly klapanlaryň uly ösüş döwri bolsa, onda 1970-nji ýyllar ýörite maksatly klapanlaryň uly ösüş döwri boldy. Öý hojalyklarynyň goldaw kuwwatyklapanlar düýpli kämilleşdirildi, bu bolsa esasan milli ykdysadyýetiň dürli pudaklarynyň ösüş zerurlyklaryny kanagatlandyrýar.